ماه هفتم بارداری شروع یکی از مهمترین و هیجانانگیزترین بخشهای مسیر مادر شدن است. حالا دیگر بخش زیادی از مسیر را پشت سر گذاشتهاید و جنین هر روز بیشتر برای زندگی خارج از رحم آماده میشود.
در این ماه، مغز جنین با سرعت زیادی رشد میکند، ریهها به تکامل خود ادامه میدهند، حرکات بدنش هماهنگتر میشود و حتی ممکن است واکنشهای مشخصتری به صداها و محرکهای اطراف نشان دهد.
از طرف دیگر، بدن مادر هم وارد مرحله تازهای میشود؛ شکم بزرگتر شده، خستگی ممکن است بیشتر شود و مشکلاتی مثل سوزش معده، کمردرد، گرفتگی پا و اختلال خواب میتوانند پررنگتر شوند.
در این قسمت از مجموعه «همه چیز درباره بارداری ماهبهماه» هرموساکیدز، سراغ ماه هفتم بارداری، هفتههای ۲۵ تا ۲۸ میرویم و درباره رشد جنین، تغییرات بدن مادر، تغذیه، آزمایشهای مهم، حرکات جنین، علائم هشدار و آمادگی برای ماههای پایانی صحبت میکنیم.
توجه: این مقاله برای افزایش آگاهی نوشته شده و جایگزین ویزیت، تشخیص یا توصیه پزشک و ماما نیست. شرایط هر بارداری متفاوت است و توصیههای تیم درمانی شما اولویت دارد.
ماه هفتم بارداری چند هفته است؟
ماه هفتم معمولاً هفتههای ۲۵، ۲۶، ۲۷ و ۲۸ بارداری را در بر میگیرد.
در پایان این ماه، یعنی از هفته ۲۸، وارد سهماهه سوم میشوید. طبق تقسیمبندی ACOG، سهماهه دوم تا پایان هفته ۲۷ و سهماهه سوم از هفته ۲۸ آغاز میشود.
پس ماه هفتم را میتوان پلی میان سهماهه دوم و سوم دانست؛ دورهای که رشد جنین سرعت زیادی پیدا میکند و مادر کمکم بیشتر به روز زایمان فکر میکند.
هفته ۲۵؛ جنین بیشتر حرکت میکند

در هفته ۲۵، جنین حدود ۳۴ تا ۳۵ سانتیمتر از سر تا پاشنه طول دارد و حرکاتش میتواند واضحتر شود.
جنین در این مرحله فعال است و حتی ممکن است به صداهای بلند با حرکت یا تکان واکنش نشان دهد. سکسکه جنین نیز ممکن است احساس شود.
یکی از اتفاقات جالب این هفته این است که جنین در حال بلعیدن مایع آمنیوتیک و دفع ادرار در همان محیط است؛ مایع آمنیوتیک نقش مهمی در محافظت و حفظ محیط مناسب برای رشد او دارد.
مادر در هفته ۲۵
در این زمان ممکن است مواردی مانند:
- کمردرد
- سوزش معده
- گرفتگی پا
- خستگی
- یبوست
- تورم دست و پا
- اختلال خواب
را بیشتر تجربه کنید.
هفته ۲۶؛ چشمهای جنین باز میشوند!

یکی از اتفاقات جذاب این دوره، باز شدن چشمهای جنین است.
طبق راهنمای NHS، حوالی هفته ۲۶ چشمهای جنین شروع به باز شدن میکنند و او به تدریج توانایی پلک زدن را پیدا میکند.
در همین زمان، مغز و سیستم عصبی همچنان در حال رشد هستند و ارتباط میان مغز و بدن پیچیدهتر میشود.
جنین همچنین به تدریج چربی بیشتری ذخیره میکند و ظاهر لاغر و چروکیده هفتههای قبل کمکم تغییر میکند.
یک نکته مهم برای مادر
در این هفته ممکن است احساس کنید زودتر خسته میشوید یا کمی دستوپاچلفتیتر از قبل شدهاید.
بزرگ شدن شکم و تغییر مرکز ثقل بدن میتواند تعادل را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین هنگام راه رفتن، بالا و پایین رفتن از پلهها و فعالیتهای روزمره کمی محتاطتر باشید.
هفته ۲۷؛ جنین برای زندگی بیرون از رحم آمادهتر میشود

هفته ۲۷، آخرین هفته سهماهه دوم است.
در این مرحله اندامهای جنین به رشد خود ادامه میدهند و ریهها و سایر اندامها به سمت بلوغ بیشتر پیش میروند.
NHS میگوید در هفته ۲۷، ریههای جنین قابلیتهایی برای تنفس پیدا کردهاند، اما همچنان برای تکامل بیشتر به زمان نیاز دارند. همزمان بدن جنین چربی و عضله بیشتری پیدا میکند و اندامها به تدریج بالغتر میشوند.
حرکات جنین نیز ممکن است آنقدر واضح شوند که گاهی حرکت شکم را از بیرون مشاهده کنید.
هفته ۲۸؛ ورود رسمی به سهماهه سوم!

هفته ۲۸ نقطه مهمی در تقویم بارداری است؛ چون سهماهه سوم از این هفته آغاز میشود.
در این مرحله جنین حدود ۳۷ تا ۳۸ سانتیمتر از سر تا پاشنه طول دارد و وزنش به طور قابل توجهی افزایش پیدا کرده است. البته اندازه و وزن واقعی هر جنین میتواند متفاوت باشد.
قلب جنین نیز به سرعت میتپد و در این مرحله ضربان قلب معمولاً بسیار بیشتر از ضربان قلب مادر است.
از اینجا به بعد، افزایش وزن جنین و بلوغ اندامها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
جنین در ماه هفتم چه شکلی است؟
دیگر خبری از جنین بسیار کوچک ماههای اول نیست!
در ماه هفتم:
- صورت جنین شکل مشخصتری دارد.
- دستها و پاها نسبتاً متناسب شدهاند.
- پوست هنوز در حال تغییر است.
- چربی زیر پوست در حال افزایش است.
- موها و ابروها قابل مشاهدهتر هستند.
- چشمها باز و بسته میشوند.
- حرکات دست و پا واضحتر شدهاند.
- مغز به سرعت در حال رشد است.
- ریهها همچنان در حال بلوغ هستند.
به زبان ساده، کوچولوی شما حالا بیشتر شبیه یک نوزاد کوچک است که هنوز برای کامل شدن چند هفته دیگر زمان نیاز دارد.
جنین در ماه هفتم چه کارهایی انجام میدهد؟
شاید برایتان جالب باشد که جنین در این مرحله فقط «در حال رشد» نیست.
او میتواند:
👶 حرکت کند
دستها و پاها را حرکت میدهد، میچرخد و کشوقوس میآید.
👂 صداها را دریافت کند
شنوایی او پیشرفت کرده و صداهای اطراف را دریافت میکند.
😴 بخوابد و بیدار شود
جنین دورههای خواب و بیداری دارد و ممکن است مادر متوجه زمانهایی شود که حرکات بیشتر یا کمتر هستند.
👁️ چشمهایش را باز و بسته کند
از حدود هفته ۲۶، چشمها شروع به باز شدن میکنند.
👄 بلعیدن و مکیدن را تمرین کند
این حرکات بخشی از آماده شدن بدن برای تغذیه پس از تولد هستند.
چرا حرکات جنین در ماه هفتم قویتر شدهاند؟
با رشد عضلات و سیستم عصبی، حرکات جنین هماهنگتر و قابل احساستر میشوند.
در ابتدا ممکن بود حرکتها را مانند حباب یا قلقلک احساس کنید؛ اما حالا ممکن است یک ضربه مشخص از پا یا دست را کاملاً متوجه شوید.
گاهی حتی ممکن است شکم شما با حرکت جنین تکان بخورد.
NHS توصیه میکند مادر با الگوی معمول حرکات جنین خود آشنا باشد و اگر حرکات جنین نسبت به حالت معمول کاهش پیدا کرد یا متوقف شد، منتظر نماند و فوراً با ماما یا واحد زایمان تماس بگیرد.
آیا جنین در ماه هفتم صدای مادر را میشنود؟
بله، شنوایی جنین در این مرحله پیشرفت کرده است.
صدای مادر، ضربان قلب و صداهای بدن مادر بخشی از محیط صوتی همیشگی جنین هستند.
صحبت کردن با جنین، خواندن قصه یا آواز خواندن میتواند برای والدین تجربهای دوستداشتنی باشد.
البته نیازی به پخش موسیقی با صدای بلند نیست؛ صدای طبیعی و آرام کاملاً کافی است.
شکم مادر در ماه هفتم
در ماه هفتم، شکم معمولاً کاملاً مشخص است و رحم فضای بیشتری در شکم اشغال میکند.
همین موضوع میتواند باعث شود:
- سریعتر خسته شوید.
- پیدا کردن وضعیت راحت برای خواب سختتر شود.
- هنگام راه رفتن احساس سنگینی کنید.
- سوزش معده بیشتر شود.
- تکرر ادرار افزایش پیدا کند.
- کمردرد بیشتری داشته باشید.
این تغییرات در بسیاری از بارداریها دیده میشوند، اما شدت آنها برای هر مادر متفاوت است.
ورم در ماه هفتم؛ چه زمانی طبیعی است؟
مقداری ورم در پاها و مچ پا میتواند در بارداری ایجاد شود و معمولاً با استراحت، بالا گذاشتن پاها و کاهش ایستادن طولانی بهتر میشود.
اما ورم همیشه موضوعی نیست که بتوان از کنار آن گذشت.
تورم ناگهانی یا شدید، بهخصوص همراه با:
- سردرد شدید
- تاری دید یا اختلال بینایی
- درد زیر دندهها
- افزایش ناگهانی فشار خون
میتواند از علائم پرهاکلامپسی باشد و نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.
سوزش معده در ماه هفتم
هرچه رحم بزرگتر میشود، مشکلات گوارشی ممکن است بیشتر شوند.
سوزش معده و سوءهاضمه در این دوره نسبتاً شایع هستند.
برای کمک به کاهش آنها:
- وعدههای کوچکتر بخورید.
- آهسته غذا بخورید.
- بلافاصله بعد از غذا دراز نکشید.
- غذاهایی که خودتان متوجه شدهاید سوزش را تشدید میکنند، کمتر مصرف کنید.
- هنگام خواب، در صورت راحتی، بالاتنه را کمی بالاتر قرار دهید.
برای مصرف هر دارویی در بارداری، حتی داروهای بدون نسخه، ابتدا با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
کمردرد در ماه هفتم
وزن رحم و تغییر مرکز ثقل بدن میتواند فشار بیشتری به کمر وارد کند.
برای کاهش ناراحتی:
- از نشستن یا ایستادن طولانی خودداری کنید.
- هنگام نشستن از کمر حمایت کنید.
- کفش راحت بپوشید.
- از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید.
- فعالیت بدنی مناسب بارداری را در صورت تأیید پزشک ادامه دهید.
اگر کمردرد شدید یا همراه با علائم غیرمعمول باشد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
گرفتگی پا در ماه هفتم
گرفتگی پا، بهخصوص در شب، میتواند آزاردهنده باشد.
حرکت دادن پاها و کشش ملایم عضلات میتواند کمک کند.
NHS نیز برای گرفتگی پا انجام حرکات ساده پا و مچ و کشش عضله را پیشنهاد میکند.
اما درد شدید، تورم یا قرمزی یکطرفه پا موضوع متفاوتی است و باید سریع بررسی شود.
تغذیه مادر در ماه هفتم
در این مرحله بیش از همیشه کیفیت تغذیه اهمیت دارد.
سعی کنید رژیم غذایی شما ترکیبی از:
- پروتئین
- سبزیجات
- میوه
- غلات کامل
- حبوبات
- لبنیات پاستوریزه
- منابع آهن
- منابع کلسیم
- چربیهای مفید
باشد.
لازم نیست «به اندازه دو نفر» غذا بخورید.
هدف این است که بدن مادر و جنین مواد مغذی کافی دریافت کنند، نه اینکه حجم غذا بدون برنامه افزایش پیدا کند.
ماه هفتم و اهمیت آهن
با افزایش حجم خون مادر، نیاز بدن به آهن در بارداری اهمیت بیشتری پیدا میکند.
کمبود آهن میتواند باعث کمخونی و احساس خستگی شود.
منابع غذایی آهن شامل گوشت، مرغ، ماهی، حبوبات و برخی غذاهای غنیشده هستند.
مکمل آهن و سایر مکملهای دوران بارداری را طبق دستور پزشک مصرف کنید و دوز آنها را خودسرانه تغییر ندهید.
آزمایش قند بارداری؛ یکی از مهمترین بررسیهای این دوره
یکی از بررسیهای مهم در حوالی ماه ششم و هفتم، غربالگری دیابت بارداری است.
طبق توصیه ACOG، آزمایش غربالگری قند خون معمولاً بین هفتههای ۲۴ تا ۲۸ بارداری انجام میشود؛ بنابراین ممکن است دقیقاً در ماه هفتم برای شما انجام شود.
در این آزمایش معمولاً یک نوشیدنی حاوی مقدار مشخصی گلوکز مصرف میشود و سپس سطح قند خون بررسی میشود.
اگر نتیجه غربالگری بالا باشد، ممکن است برای تشخیص دقیقتر آزمایش دیگری انجام شود.
دیابت بارداری در بسیاری از موارد قابل کنترل است، اما تشخیص و پیگیری آن اهمیت زیادی دارد.
ویزیتهای دوران بارداری در ماه هفتم
در ویزیتهای بارداری، بسته به شرایط شما ممکن است مواردی مانند:
- فشار خون
- وزن
- اندازه رحم
- ضربان قلب جنین
- علائم و شکایتهای مادر
- نتایج آزمایشها
بررسی شوند.
ACOG تأکید میکند که برنامه و تعداد ویزیتها باید بر اساس شرایط و سطح خطر هر بارداری تنظیم شود.
بنابراین یک برنامه ثابت برای همه مادران وجود ندارد.
آیا در ماه هفتم سونوگرافی لازم است؟
انجام سونوگرافی در این ماه برای همه مادران به شکل یکسان و روتین ضروری نیست.
پزشک ممکن است بر اساس شرایط بارداری، رشد جنین، وضعیت جفت، مقدار مایع آمنیوتیک یا عوامل خطر، سونوگرافی یا بررسیهای بیشتری درخواست کند.
پس اگر در ماه هفتم سونوگرافی اضافی برایتان تجویز نشده، این موضوع بهتنهایی نشانه وجود مشکل نیست.
آیا در ماه هفتم ورزش کنیم؟
در یک بارداری سالم و بدون منع پزشکی، فعال ماندن معمولاً مفید است.
پیادهروی و فعالیتهای مناسب بارداری میتوانند گزینههای خوبی باشند.
اما با بزرگتر شدن شکم بهتر است از فعالیتهایی که خطر افتادن، ضربه به شکم یا فشار بیش از حد دارند، دوری کنید.
هدف از ورزش در بارداری، حفظ سلامت و آمادگی بدن است؛ نه کاهش وزن یا انجام تمرینهای سنگین.
خوابیدن در ماه هفتم
هرچه شکم بزرگتر میشود، خوابیدن راحتتر سخت میشود.
بالش مخصوص بارداری یا قرار دادن بالش بین زانوها و زیر شکم میتواند برای برخی مادران کمککننده باشد.
اگر به دلیل سوزش معده مشکل خواب دارید، فاصله دادن شام از زمان خواب و بالاتر قرار دادن بالاتنه ممکن است کمک کند.
اگر بیخوابی شدید یا خستگی غیرقابل تحمل دارید، با پزشک خود صحبت کنید.
انقباضات براکستون هیکس چیست؟
در اواخر بارداری ممکن است انقباضهایی را احساس کنید که شکم برای مدت کوتاهی سفت میشود.
به این انقباضها Braxton Hicks یا انقباضات تمرینی گفته میشود.
این انقباضها با دردهای واقعی زایمان یکسان نیستند و ممکن است از حدود هفته ۲۸ بیشتر مورد توجه قرار بگیرند.
اما اگر انقباضها منظم، دردناک و رو به افزایش باشند یا همراه با خونریزی یا خروج مایع باشند، نباید آنها را صرفاً براکستون هیکس فرض کرد و باید ارزیابی پزشکی انجام شود.
از ماه هفتم چه چیزهایی برای نوزاد آماده کنیم؟
حالا زمان خوبی است که فهرست سیسمونی را از حالت «بعداً انجامش میدهم» خارج کنید!
لازم نیست همه چیز را یکباره بخرید.
ابتدا وسایل ضروری را مشخص کنید:
وسایل خواب
محل خواب امن و مناسب نوزاد.
لباس
چند دست لباس در اندازههای مختلف، متناسب با فصل تولد.
حمام و بهداشت
حوله، وسایل شستوشو و محصولات ضروری مراقبت از نوزاد.
بیرون از خانه
کالسکه و در صورت استفاده از خودرو، صندلی ایمنی مناسب نوزاد.
شیردهی
وسایل مورد نیاز را بر اساس روش تغذیه و شرایط خودتان انتخاب کنید.
در هرموساکیدز نیز میتوانید انواع لباس نوزادی، سیسمونی و محصولات مورد نیاز کودک را بررسی کنید و خریدها را مرحلهبهمرحله انجام دهید.
یک نکته مهم درباره خرید سیسمونی
قرار نیست برای آماده شدن اتاق نوزاد همه چیز را از ابتدا تهیه کنید.
بهتر است خرید را به سه دسته تقسیم کنید:
ضروری: چیزهایی که از روزهای اول واقعاً به آنها نیاز دارید.
مفید: وسایلی که داشتنشان زندگی را راحتتر میکند.
غیرضروری: وسایلی که ممکن است فقط به دلیل تبلیغات یا هیجان خرید نوزاد تهیه شوند.
این روش هم هزینهها را کنترل میکند و هم باعث میشود خانه پر از وسایلی نشود که شاید هیچوقت استفاده نکنید.
از همین ماه برای زایمان آماده شوید
ماه هفتم زمان خوبی برای شروع برنامهریزی است.
میتوانید درباره:
- محل زایمان
- پزشک یا ماما
- روشهای کنترل درد
- کلاس آمادگی زایمان
- مراقبت از نوزاد
- شیردهی
- مرخصی کاری
- کمک خانواده بعد از تولد
فکر کنید.
لازم نیست همه تصمیمها همین امروز گرفته شوند؛ هدف این است که روزهای پایانی بارداری را با آرامش و آمادگی بیشتری پشت سر بگذارید.
کیف بیمارستان را چه زمانی آماده کنیم؟
هنوز برای آماده کردن کامل کیف بیمارستان زود نیست.
حتی اگر قرار باشد چند هفته بعد آن را کامل کنید، از همین حالا یک لیست تهیه کنید.
برای مادر:
- لباس راحت
- وسایل بهداشتی
- مدارک و پرونده پزشکی
- شارژر تلفن
- لباس مناسب بعد از زایمان
و برای نوزاد:
- لباس مناسب
- پوشک
- کلاه در صورت نیاز
- پتوی مناسب
- وسایل مورد نیاز بیمارستان
را در فهرست خود قرار دهید.
البته لیست دقیق را با توجه به قوانین و امکانات بیمارستان محل زایمان تنظیم کنید.
چه علائمی در ماه هفتم جدی هستند؟
بعضی علائم در دوران بارداری نیازمند توجه فوری هستند.
در صورت مشاهده:
- خونریزی واژینال
- خروج مایع از واژن
- انقباضهای منظم و دردناک
- درد شدید شکم
- کاهش یا توقف حرکات جنین
- سردرد شدید
- اختلالات بینایی
- تورم ناگهانی و شدید
- درد زیر دندهها
- تنگی نفس شدید
- درد قفسه سینه
- درد یا تورم یکطرفه پا
با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید.
بهخصوص در مورد کاهش حرکات جنین منتظر روز بعد نمانید؛ NHS توصیه میکند در صورت کاهش یا توقف حرکات، فوراً با ماما یا واحد زایمان تماس گرفته شود.
چکلیست ماه هفتم بارداری
☐ انجام ویزیت بارداری
☐ انجام آزمایشهای توصیهشده
☐ بررسی غربالگری دیابت بارداری در صورت رسیدن به هفتههای ۲۴ تا ۲۸
☐ توجه روزانه به الگوی معمول حرکات جنین
☐ مصرف مکملها طبق دستور پزشک
☐ تغذیه متنوع و متعادل
☐ نوشیدن آب کافی
☐ ادامه فعالیت بدنی مناسب در صورت تأیید پزشک
☐ استراحت و خواب کافی
☐ شروع برنامهریزی برای زایمان
☐ تهیه فهرست سیسمونی
☐ بررسی وسایل ضروری نوزاد
☐ برنامهریزی برای کیف بیمارستان
☐ توجه به علائم هشدار
پرسشهای متداول ماه هفتم بارداری
ماه هفتم بارداری از چند هفتگی شروع میشود؟
ماه هفتم معمولاً هفتههای ۲۵ تا ۲۸ بارداری را شامل میشود.
آیا ماه هفتم همان سهماهه سوم است؟
نه کاملاً. ماه هفتم از اواخر سهماهه دوم شروع میشود و هفته ۲۸ آغاز سهماهه سوم است.
جنین در ماه هفتم چقدر وزن دارد؟
وزن جنین در این ماه به سرعت افزایش پیدا میکند، اما یک عدد ثابت برای همه جنینها وجود ندارد و ارزیابی رشد باید با توجه به سن بارداری و بررسیهای پزشکی انجام شود.
آیا حرکات جنین در ماه هفتم باید زیاد باشد؟
حرکات معمولاً واضحتر میشوند، اما تعداد مشخصی که برای همه مادران طبیعی باشد وجود ندارد. مهم این است که مادر با الگوی معمول حرکات جنین خود آشنا شود و کاهش محسوس حرکات را جدی بگیرد.
آیا در ماه هفتم جنین چشمهایش را باز میکند؟
بله. حوالی هفته ۲۶ چشمهای جنین شروع به باز شدن میکنند و به تدریج پلک زدن را یاد میگیرد.
آیا آزمایش قند بارداری در ماه هفتم انجام میشود؟
ممکن است. غربالگری دیابت بارداری معمولاً بین هفتههای ۲۴ تا ۲۸ انجام میشود.
آیا انقباض شکم در ماه هفتم طبیعی است؟
انقباضات تمرینی براکستون هیکس ممکن است از حوالی هفته ۲۸ دیده شوند؛ اما انقباضهای منظم، دردناک یا همراه با خونریزی یا خروج مایع نیازمند ارزیابی پزشکی هستند.
آیا ورم پا در ماه هفتم طبیعی است؟
ورم خفیف میتواند اتفاق بیفتد، اما تورم ناگهانی یا شدید، بهخصوص همراه با سردرد شدید، اختلال دید یا درد زیر دندهها، باید فوراً بررسی شود.
ماه هفتم؛ فقط سه ماه تا دیدار با کوچولویتان!
ماه هفتم پایان یک مرحله و آغاز مرحلهای تازه است. جنین حالا بسیار فعالتر شده، اندامهایش به بلوغ ادامه میدهند و بدنش هر روز بیشتر برای زندگی خارج از رحم آماده میشود.
برای مادر هم زمان آن رسیده که در کنار مراقبت از خودش، آرامآرام برای ورود عضو جدید خانواده آماده شود.
از انتخاب وسایل ضروری نوزاد گرفته تا برنامهریزی برای زایمان، کارهای زیادی پیش رو دارید؛ اما قرار نیست همه آنها را یکجا انجام دهید.
قدمبهقدم جلو بروید و از این روزهای خاص لذت ببرید. 🤍
در قسمت بعدی مجموعه «همه چیز درباره بارداری ماهبهماه» هرموساکیدز، وارد ماه هشتم بارداری میشویم؛ زمانی که رشد و افزایش وزن جنین بیشتر میشود، حرکات او همچنان اهمیت زیادی دارند و مادر بیش از گذشته به روز تولد نزدیک میشود.
[مطالعه مقاله ماه هشتم بارداری ←]ممنونیم که وقت گذاشتید و این مقاله رو خوندید،امیدواریم مطالبش براتون مفید و کاربردی بوده باشه و اطلاعات خوبی بهتون داده باشه. 💛

