ماه هشتم بارداری یکی از هیجان‌انگیزترین و در عین حال حساس‌ترین بخش‌های دوران بارداری است. حالا دیگر بخش زیادی از مسیر را پشت سر گذاشته‌اید و کم‌کم به روزی نزدیک می‌شوید که نوزادتان را در آغوش خواهید گرفت. در این ماه، جنین همچنان به رشد خود ادامه می‌دهد، وزن بیشتری می‌گیرد و مغز، ریه‌ها و سایر اندام‌ها به بلوغ بیشتری نزدیک می‌شوند.
اگر ماه هفتم بارداری را پشت سر گذاشته‌اید، حالا زمان آن رسیده که علاوه بر مراقبت از خود و جنین، برای تولد نوزاد و آماده‌کردن وسایل مورد نیاز او نیز جدی‌تر برنامه‌ریزی کنید. در ادامه همه چیزهایی را که لازم است درباره ماه هشتم بارداری بدانید، بررسی می‌کنیم.
این مقاله ادامه راهنمای ماه‌به‌ماه بارداری است. اگر هنوز مقاله قبلی را نخوانده‌اید، می‌توانید به [راهنمای کامل ماه هفتم بارداری] سر بزنید و برای ادامه مسیر نیز [مقاله ماه نهم بارداری] را مطالعه کنید.
ماه هشتم بارداری چند هفته است؟
ماه هشتم بارداری معمولاً با حدود هفته ۳۲ تا ۳۵ بارداری هم‌زمان است. با این حال، تقسیم‌بندی ماه‌های بارداری بر اساس هفته‌ها در منابع مختلف کمی متفاوت است و پزشکان معمولاً سن بارداری را با «هفته» بیان می‌کنند.
از هفته ۲۸ به بعد، بارداری وارد سه‌ماهه سوم می‌شود؛ دوره‌ای که در آن افزایش وزن جنین و بلوغ اندام‌ها اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
بنابراین اگر پزشک به شما گفت مثلاً «هفته ۳۳ بارداری»، بهتر است همان عدد را معیار اصلی پیگیری رشد جنین قرار دهید.
جنین در ماه هشتم بارداری چه تغییراتی می‌کند؟
در ماه هشتم، جنین دیگر فقط در حال رشد کردن نیست؛ بلکه بسیاری از توانایی‌های بدن او در حال کامل‌تر شدن هستند.
رشد مغز و سیستم عصبی
مغز جنین همچنان با سرعت زیادی رشد می‌کند و ارتباطات عصبی بیشتری شکل می‌گیرند. این روند در هفته‌های پایانی بارداری نیز ادامه دارد و مغز یکی از اندام‌هایی است که حتی تا بعد از تولد نیز به رشد خود ادامه می‌دهد.
افزایش وزن و ذخیره چربی
جنین در این مرحله مقدار بیشتری چربی زیر پوست ذخیره می‌کند. به همین دلیل بدن او نسبت به ماه‌های قبل گردتر و پرتر به نظر می‌رسد.
حرکات جنین قوی‌تر می‌شود
احتمالاً در این ماه حرکات جنین را کاملاً احساس می‌کنید. با بزرگ‌تر شدن جنین، فضای رحم کمتر می‌شود و ممکن است نوع حرکات تغییر کند؛ مثلاً به جای غلت‌زدن‌های بزرگ، بیشتر لگدها، کشش‌ها و حرکت‌های مشخص را احساس کنید.
ACOG اشاره می‌کند که در هفته‌های ۲۹ تا ۳۲ جنین می‌تواند کشش، لگد و حرکات گرفتن را انجام دهد و از هفته‌های ۳۳ تا ۳۶ استخوان‌ها بیشتر سفت می‌شوند، در حالی که استخوان‌های جمجمه همچنان انعطاف‌پذیر باقی می‌مانند.
وضعیت قرارگیری جنین
بعضی از نوزادان در این هفته‌ها کم‌کم به سمت وضعیت سرپایین قرار می‌گیرند؛ وضعیتی که برای زایمان واژینال مناسب‌تر است. با این حال، اگر در ماه هشتم جنین هنوز در وضعیت دیگری قرار داشته باشد، لزوماً به معنی وجود مشکل نیست، زیرا ممکن است تا هفته‌های بعد تغییر وضعیت دهد.
اندازه جنین در ماه هشتم چقدر است؟
اندازه و وزن جنین از یک بارداری تا بارداری دیگر متفاوت است و سونوگرافی نیز فقط تخمینی از وزن جنین ارائه می‌دهد.
در این مرحله، چیزی که بیشتر از یک عدد ثابت اهمیت دارد، روند رشد جنین و هماهنگی آن با سن بارداری است. به همین دلیل پزشک ممکن است در ویزیت‌های دوران بارداری رشد رحم، وضعیت جنین و سایر شاخص‌ها را بررسی کند.
نکته مهم این است که نباید وزن تخمینی جنین در یک سونوگرافی را به‌تنهایی معیار سلامت او قرار دهید؛ پزشک مجموعه‌ای از اطلاعات را در کنار یکدیگر بررسی می‌کند.
مادر در ماه هشتم بارداری چه علائمی دارد؟
بزرگ‌تر شدن رحم و افزایش وزن جنین می‌تواند باعث شود بعضی از علائم ماه‌های قبل شدیدتر شوند.
برخی علائم شایع این دوره عبارت‌اند از:
- خستگی بیشتر
- کمردرد
- سوزش سر دل و سوءهاضمه
- یبوست و نفخ
- گرفتگی عضلات پا
- تورم دست‌ها و پاها
- اختلال در خواب
- احساس گرمای بیشتر
- تکرر ادرار
- دردهای کششی اطراف شکم
- انقباض‌های تمرینی یا براکستون هیکس
NHS نیز در هفته ۳۲ بارداری علائمی مانند خستگی، مشکلات خواب، کمردرد، سوزش سر دل، یبوست، گرفتگی پا، سرگیجه و تورم دست و پا را از علائم شایع این دوره معرفی می‌کند.
البته «شایع بودن» یک علامت به این معنی نیست که باید هر تغییر جدیدی را نادیده بگیرید. اگر درباره وضعیت خود یا حرکات جنین نگران هستید، بهتر است با پزشک یا ماما تماس بگیرید.
حرکات جنین در ماه هشتم؛ چه چیزی طبیعی است؟
در این مرحله، شناخت الگوی حرکات جنین اهمیت زیادی دارد.
با بزرگ‌تر شدن جنین ممکن است نوع حرکت‌ها تغییر کند، اما نباید تصور کنید که چون فضای رحم کمتر شده، جنین باید به‌طور قابل توجهی کمتر حرکت کند.
اگر متوجه کاهش واضح یا تغییر غیرعادی در حرکات همیشگی جنین شدید، منتظر ویزیت بعدی نمانید و با پزشک یا مرکز درمانی خود تماس بگیرید.
پیگیری حرکات جنین یکی از موارد مهم مراقبت‌های سه‌ماهه سوم است و WHO نیز پایش حرکات جنین را در این دوره جزو مراقبت‌های دوران بارداری قرار داده است.
در ماه هشتم بارداری چه مراقبت‌هایی اهمیت بیشتری دارند؟
۱. ویزیت‌های دوران بارداری را جدی بگیرید
در ماه‌های پایانی، مراجعه منظم به پزشک یا ماما اهمیت زیادی دارد. در این ویزیت‌ها ممکن است فشار خون، ادرار، رشد رحم، وضعیت جنین و حرکات او بررسی شود.
طبق توصیه‌های WHO، ارزیابی فشار خون، پایش رشد جنین و بررسی حرکات جنین از بخش‌های مهم مراقبت‌های دوران بارداری هستند.
همچنین برنامه و تعداد ویزیت‌ها بسته به شرایط مادر، سابقه بارداری و نظر پزشک متفاوت است.
۲. تغذیه متعادل داشته باشید
ماه هشتم زمان مناسبی برای بی‌توجهی به تغذیه نیست. بدن مادر همچنان به دریافت مواد مغذی برای حفظ سلامت خود و حمایت از رشد جنین نیاز دارد.
یک رژیم متعادل می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
- سبزیجات و میوه‌ها
- غلات کامل
- پروتئین‌های سالم
- لبنیات یا جایگزین‌های مناسب
- حبوبات
- آب کافی
مکمل‌هایی مانند آهن یا سایر ویتامین‌ها نیز باید مطابق نظر پزشک مصرف شوند و بهتر است دوز آن‌ها را خودسرانه تغییر ندهید.
WHO بر اهمیت مراقبت تغذیه‌ای و مشاوره تغذیه در طول بارداری تأکید دارد.
آیا در ماه هشتم باید برای زایمان آماده شویم؟
بله؛ اتفاقاً ماه هشتم زمان بسیار خوبی برای آماده‌سازی است.
شاید هنوز چند هفته تا موعد زایمان باقی مانده باشد، اما آماده‌کردن وسایل از قبل باعث می‌شود روزهای پایانی بارداری آرامش بیشتری داشته باشید.
بهتر است کم‌کم موارد زیر را آماده کنید:
وسایل مادر
- لباس مناسب بیمارستان
- لباس راحتی
- وسایل بهداشتی شخصی
- مدارک و پرونده پزشکی
- وسایل مورد نیاز پس از زایمان
وسایل نوزاد
- لباس نوزادی
- پوشک
- پتو یا قنداق مناسب
- حوله
- دستمال و محصولات بهداشتی مورد نیاز
- صندلی خودرو نوزاد در صورت نیاز
- محل خواب ایمن برای نوزاد
اگر هنوز خرید سیسمونی را کامل نکرده‌اید، لازم نیست همه چیز را یک‌باره تهیه کنید. بهتر است ابتدا وسایل ضروری روزهای اول تولد را مشخص و آماده کنید.
در هرموساکیدز نیز می‌توانید بخشی از نیازهای مربوط به سیسمونی و پوشاک نوزاد و کودک را متناسب با نیازتان بررسی و انتخاب کنید؛ از لباس و پوشاک نوزادی گرفته تا برخی از وسایل کاربردی سیسمونی.
علائم هشداردهنده در ماه هشتم بارداری
هر ناراحتی در دوران بارداری به معنی وجود مشکل نیست، اما بعضی علائم نیاز به بررسی فوری دارند.
اگر با مواردی مانند سردرد شدید، تاری دید یا تغییرات بینایی، درد شدید قسمت بالای شکم، تنگی نفس شدید، تورم ناگهانی صورت و دست‌ها یا افزایش وزن ناگهانی مواجه شدید، باید سریعاً با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید.
این علائم می‌توانند از نشانه‌های پره‌اکلامپسی باشند؛ عارضه‌ای که معمولاً بعد از هفته ۲۰ بارداری ایجاد می‌شود و نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
همچنین کاهش قابل توجه حرکات جنین، خونریزی، خروج مایع از واژن یا علائمی که احتمال شروع زایمان زودرس را مطرح می‌کنند، نیازمند تماس سریع با پزشک یا مراجعه به مرکز درمانی هستند.
نکته مهم: این مقاله جایگزین تشخیص یا توصیه پزشک نیست و اگر علامت نگران‌کننده‌ای دارید، بهتر است مستقیماً با پزشک یا ماما مشورت کنید.
چطور در ماه هشتم خواب راحت‌تری داشته باشیم؟
با بزرگ‌تر شدن شکم، پیدا کردن یک وضعیت راحت برای خواب ممکن است دشوارتر شود.
چند کار ساده می‌تواند کمک‌کننده باشد:
- از بالش برای حمایت از شکم و بین زانوها استفاده کنید.
- قبل از خواب مصرف مایعات را متعادل کنید، بدون اینکه آب کافی در طول روز را کاهش دهید.
- برای کاهش سوزش سر دل، وعده‌های غذایی را سبک‌تر و منظم‌تر کنید.
- در طول روز استراحت کافی داشته باشید.
- اگر خواب یا دردهای بدنی شما را به‌شدت آزار می‌دهد، با پزشک خود مطرح کنید.
هدف این نیست که در این ماه همه چیز کاملاً راحت باشد؛ هدف این است که تا حد امکان شرایطی فراهم کنید که بدن شما فرصت استراحت و بازیابی داشته باشد.
ماه هشتم بارداری؛ وقت آماده شدن برای یک شروع تازه
ماه هشتم جایی است که احساس می‌کنید پایان بارداری دیگر خیلی دور نیست. شکم بزرگ‌تر شده، حرکات نوزاد ملموس‌تر شده و هم‌زمان با رشد او، شما هم بیشتر به روز تولد فکر می‌کنید.
در این هفته‌ها مهم‌ترین کار این است که مراقبت‌های پزشکی را منظم ادامه دهید، به حرکات جنین توجه داشته باشید، تغذیه متعادلی داشته باشید و برای روزهای پس از تولد آماده شوید.
اگر در ماه هفتم بیشتر درگیر شناخت تغییرات بدن و رشد جنین بودید، در ماه هشتم زمان آن رسیده که کم‌کم نگاهتان را به سمت تولد و نیازهای نوزاد ببرید.
و حالا فقط یک قدم دیگر باقی مانده است؛ ماه نهم بارداری، ماهی که انتظار برای دیدن کوچولویتان به اوج می‌رسد.
ممنونیم که وقت گذاشتید و این مقاله رو خوندید،امیدواریم مطالبش براتون مفید و کاربردی بوده باشه و اطلاعات خوبی بهتون داده باشه. 💛