اگر فرزندتان بعد از چند دقیقه بازی با یک اسباب‌بازی آن را کنار می‌گذارد و سراغ وسیله دیگری می‌رود، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده که چرا کودک زود از اسباب‌بازی‌هایش خسته می‌شود؟ آیا اسباب‌بازی مناسبی برای او نخریده‌اید؟ آیا کودک تمرکز کافی ندارد؟ یا شاید تعداد اسباب‌بازی‌هایش بیش از حد زیاد است؟
خبر خوب این است که در بیشتر مواقع، زود خسته شدن کودک از یک اسباب‌بازی کاملاً طبیعی است و دلایل مختلفی دارد. نوع اسباب‌بازی، سن کودک، نحوه بازی، محیط اطراف و حتی تعداد وسایلی که در اختیار او قرار دارد، می‌تواند روی میزان علاقه و ماندگاری بازی تأثیر بگذارد.
در این مقاله از هرموساکیدز، ۸ دلیل مهم و جالب را بررسی می‌کنیم و در پایان می‌گوییم چطور می‌توانید کاری کنید کودک مدت بیشتری با اسباب‌بازی‌هایش سرگرم شود.
۱. اسباب‌بازی بیش از حد ساده است
کودکان به‌خصوص با افزایش سن، به دنبال کشف کردن و حل مسئله هستند. اگر یک اسباب‌بازی فقط یک عملکرد داشته باشد و کودک خیلی سریع بفهمد که چگونه کار می‌کند، ممکن است بعد از مدتی دیگر برایش جذاب نباشد.
برای مثال، کودکی که یک اسباب‌بازی را فشار می‌دهد و همیشه دقیقاً یک صدا می‌شنود، ممکن است خیلی زود تمام قابلیت آن را کشف کند.
در مقابل، اسباب‌بازی‌هایی که امکان ساختن، ترکیب کردن، تغییر دادن یا بازی به روش‌های مختلف را دارند، معمولاً فرصت بیشتری برای بازی خلاقانه ایجاد می‌کنند.
نکته: همیشه گران‌ترین اسباب‌بازی، بهترین انتخاب نیست. گاهی یک اسباب‌بازی ساده اما خلاقانه می‌تواند ساعت‌ها کودک را درگیر کند.
۲. اسباب‌بازی برای سن کودک مناسب نیست
یکی از مهم‌ترین دلایل بی‌علاقه شدن کودک، انتخاب اسباب‌بازی نامتناسب با مرحله رشد اوست.
اگر اسباب‌بازی خیلی ساده باشد، کودک سریع حوصله‌اش سر می‌رود. اگر بیش از حد پیچیده باشد، ممکن است کودک نتواند از آن استفاده کند و احساس کند بازی سخت و خسته‌کننده است.
هنگام انتخاب اسباب‌بازی بهتر است به مواردی مثل:
- سن پیشنهادی
- مهارت‌های حرکتی کودک
- توانایی حل مسئله
- میزان استقلال کودک در بازی
- علایق فعلی او
توجه کنید.
در هرموساکیدز نیز هنگام انتخاب محصولات کودک، توجه به سن و مرحله رشد کودک می‌تواند به والدین کمک کند انتخاب مناسب‌تری داشته باشند.
۳. تعداد زیاد اسباب‌بازی‌ها می‌تواند جذابیت را کم کند
شاید عجیب باشد، اما داشتن اسباب‌بازی‌های زیاد همیشه به معنی بازی بیشتر نیست.
وقتی کودک با تعداد بسیار زیادی اسباب‌بازی روبه‌رو می‌شود، ممکن است مدام از یکی به دیگری برود و فرصت نکند روی یک بازی تمرکز کند.
این اتفاق در اتاق‌هایی که تعداد زیادی وسیله در دسترس کودک قرار دارد، بیشتر دیده می‌شود.
راهکار ساده: چرخش اسباب‌بازی‌ها
لازم نیست تمام اسباب‌بازی‌ها همیشه جلوی چشم کودک باشند.
بخشی از اسباب‌بازی‌ها را برای مدتی کنار بگذارید و بعد از چند هفته دوباره در اختیار کودک قرار دهید. اسباب‌بازی قدیمی ممکن است برای کودک دوباره جذاب و تازه به نظر برسد.
این روش را می‌توان Toy Rotation یا چرخش اسباب‌بازی‌ها نامید.
۴. کودک هنوز روش بازی با اسباب‌بازی را پیدا نکرده است
گاهی مشکل از خود اسباب‌بازی نیست؛ کودک نمی‌داند با آن چه کار کند.
این موضوع به‌خصوص درباره اسباب‌بازی‌هایی که قابلیت‌های مختلفی دارند اهمیت دارد.
والد می‌تواند بدون اینکه کنترل بازی را به دست بگیرد، یک ایده ساده به کودک بدهد.
مثلاً اگر کودک با قطعات ساختنی بازی می‌کند، می‌توانید بگویید:
«فکر می‌کنی می‌تونیم با این‌ها یه خونه بسازیم؟»
بعد اجازه دهید کودک خودش ادامه بازی را کشف کند.
هدف این نیست که والد همیشه سرگرم‌کننده کودک باشد؛ هدف این است که جرقه اولیه خلاقیت را ایجاد کند.
۵. کودک به بازی تخیلی بیشتری نیاز دارد
بسیاری از کودکان عاشق بازی‌هایی هستند که بتوانند در آن نقش بازی کنند.
یک عروسک می‌تواند تبدیل به دوست کودک شود، یک جعبه می‌تواند ماشین باشد و یک اسباب‌بازی ساده می‌تواند بخشی از یک داستان خیالی شود.
اسباب‌بازی‌هایی که امکان بازی آزاد و تخیلی دارند، معمولاً پاسخ‌های متفاوتی از کودک دریافت می‌کنند.
مثلاً یک بار کودک با یک عروسک نقش پزشک را بازی می‌کند و بار دیگر نقش معلم یا والد را.
به همین دلیل، اسباب‌بازی‌های باز و چندمنظوره می‌توانند زمینه بیشتری برای خلاقیت فراهم کنند.
۶. حواس‌پرتی محیط زیاد است
گاهی والدین تصور می‌کنند کودک از اسباب‌بازی خسته شده، اما مشکل اصلی محیط اطراف است.
تلویزیون روشن، صدای تلفن، تبلت، رفت‌وآمد زیاد یا حتی وجود چندین اسباب‌بازی دیگر می‌تواند توجه کودک را دائماً جابه‌جا کند.
اگر می‌خواهید کودک مدت بیشتری با یک اسباب‌بازی بازی کند، محیط را تا حد امکان آرام کنید.
یک فضای ساده با چند وسیله محدود می‌تواند برای بازی عمیق و خلاقانه مناسب‌تر از محیطی شلوغ باشد.
۷. کودک همیشه به اسباب‌بازی جدید نیاز ندارد
گاهی وقتی کودک از یک وسیله خسته می‌شود، اولین واکنش والدین این است که اسباب‌بازی جدیدی بخرند.
اما این کار ممکن است یک چرخه ایجاد کند:
اسباب‌بازی جدید → هیجان اولیه → بازی کوتاه → بی‌علاقگی → خرید اسباب‌بازی جدید
در نتیجه، کودک ممکن است به مرور به تازگی و هیجان اولیه عادت کند و تصور کند هر زمان حوصله‌اش سر رفت، باید وسیله جدیدی داشته باشد.
قبل از خرید اسباب‌بازی جدید، بهتر است ببینید آیا می‌توان با همان وسیله قبلی شکل متفاوتی از بازی را ایجاد کرد یا نه.
گاهی تغییر روش بازی، همراه شدن با کودک یا ترکیب دو اسباب‌بازی می‌تواند دوباره جذابیت ایجاد کند.
۸. علاقه کودک به مرور زمان تغییر می‌کند
کودک همان کسی نیست که چند ماه قبل بوده است.
علایق، مهارت‌ها و نیازهای او دائماً تغییر می‌کنند. ممکن است کودک در یک دوره عاشق ماشین باشد و چند ماه بعد بیشتر به نقاشی، ساخت‌وساز، عروسک یا بازی‌های حرکتی علاقه نشان دهد.
بنابراین طبیعی است که بعضی اسباب‌بازی‌ها بعد از مدتی کمتر استفاده شوند.
این موضوع الزاماً به معنی بد بودن اسباب‌بازی نیست؛ شاید کودک از نظر رشدی وارد مرحله جدیدی شده باشد.
چطور کاری کنیم کودک بیشتر با اسباب‌بازی‌هایش بازی کند؟
اگر کودک خیلی زود اسباب‌بازی‌ها را کنار می‌گذارد، این چند راهکار را امتحان کنید.
۱. اسباب‌بازی‌ها را کمتر و انتخابی‌تر در دسترس قرار دهید
به جای اینکه تمام وسایل را روی زمین بریزید، چند اسباب‌بازی متنوع انتخاب کنید و بقیه را کنار بگذارید.
۲. بازی‌های جدیدی با اسباب‌بازی‌های قدیمی پیدا کنید
یک اسباب‌بازی را می‌توان گاهی به چند شکل استفاده کرد. اجازه دهید کودک روش‌های جدید را کشف کند.
۳. به کودک فرصت بازی مستقل بدهید
لازم نیست همیشه والد بازی را هدایت کند. گاهی کمی فاصله گرفتن باعث می‌شود کودک خودش داستان و قوانین بازی را بسازد.
۴. اسباب‌بازی‌ها را با هم ترکیب کنید
مثلاً عروسک، ماشین، بلوک و وسایل نقاشی می‌توانند در یک بازی داستانی استفاده شوند.
۵. به علاقه واقعی کودک توجه کنید
اگر کودک به ساختن علاقه دارد، خریدن چند اسباب‌بازی کاملاً متفاوت لزوماً بهترین تصمیم نیست. بهتر است اسباب‌بازی‌هایی انتخاب کنید که با علایق فعلی او ارتباط داشته باشند.
آیا اسباب‌بازی گران‌تر یعنی کودک بیشتر با آن بازی می‌کند؟
خیر.
قیمت بالا به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که یک اسباب‌بازی برای کودک جذاب باشد.
گاهی یک وسیله ساده مثل توپ، قطعات ساختنی، عروسک یا وسایل بازی تخیلی می‌تواند ساعت‌ها زمینه بازی ایجاد کند؛ در حالی که یک اسباب‌بازی الکترونیکی گران‌قیمت ممکن است بعد از چند روز کنار گذاشته شود.
مهم‌تر از قیمت، تناسب اسباب‌بازی با سن، علاقه، مهارت و سبک بازی کودک است.
چه زمانی زود خسته شدن کودک از بازی طبیعی نیست؟
زود کنار گذاشتن یک اسباب‌بازی به‌تنهایی معمولاً مسئله نگران‌کننده‌ای نیست. کودکان دامنه توجه متفاوتی دارند و میزان تمرکز آنها به سن، نوع فعالیت و شرایط محیطی وابسته است.
اما اگر والدین درباره تمرکز، بازی، ارتباط اجتماعی یا رشد کلی کودک نگرانی جدی و مداومی دارند، بهتر است موضوع را با پزشک کودک یا متخصص رشد و تکامل در میان بگذارند و از مقایسه کودک با دیگر کودکان خودداری کنند.
جمع‌بندی
اگر کودک شما خیلی زود از اسباب‌بازی‌هایش خسته می‌شود، لزوماً به این معنی نیست که اسباب‌بازی بدی خریده‌اید یا کودک مشکل تمرکز دارد. انتخاب نامناسب برای سن، تعداد زیاد اسباب‌بازی‌ها، محیط شلوغ، تکراری بودن بازی و تغییر طبیعی علایق کودک همگی می‌توانند نقش داشته باشند.
به جای خرید مداوم اسباب‌بازی‌های جدید، بهتر است روی انتخاب هوشمندانه، بازی خلاقانه، چرخش اسباب‌بازی‌ها و ایجاد فرصت برای بازی مستقل تمرکز کنید.
در هرموساکیدز نیز می‌توانید هنگام انتخاب محصولات کودک، علاوه بر ظاهر و جذابیت، به سن، کاربرد و فرصت‌هایی که هر محصول برای بازی و رشد مهارت‌های کودک ایجاد می‌کند توجه کنید. هدف از انتخاب یک اسباب‌بازی خوب فقط سرگرم کردن کودک نیست؛ بلکه فراهم کردن فرصتی برای کشف، تجربه، خلاقیت و یادگیری از طریق بازی است.